Een nieuw datacenter in Amsterdam gaat drinkwater gebruiken om de servers te koelen. Wordt waterverbruik een nieuw knelpunt in het beleid voor datacenters?
Equinix heeft vergunning gekregen voor nieuwbouw in Amsterdam-Zuidoost. Op termijn wil het bedrijf maximaal 1,1 miljard liter drinkwater per jaar kunnen gebruiken. Een groot deel verdampt, een deel gaat als zout water naar het riool.
Deze manier van koelen is ongewoon, want de meeste datacenters hebben tegenwoordig droge koelers die de warmte afgeven aan de buitenlucht.
Van drinkwater naar koelwater
Het dossier voor dit datacenter laat zien hoe de commerciële keuzes leiden tot dit verbruik van drinkwater. Equinix wil een groot datacenter neerzetten op een klein stuk bouwgrond, daarom wordt het gebouw 60 meter hoog. Daardoor is het dak te klein voor de installaties met luchtkoeling. Dus komt er waterkoeling.
Er is in de omgeving geen lage kwaliteit water beschikbaar, zoals uit een plas of een kanaal. Een nieuwe pijpleiding wordt te duur en grondwater oppompen mag niet van de gemeente Amsterdam. Dus valt de keuze op drinkwater.
Deze volgorde is in beleid vastgelegd als de waterladder. Pas nadat andere opties zijn afgevallen, kom je uit bij drinkwater. Dit is hier ook zo gegaan. Maar deze afwegingen leiden dus tot drinkwatergebruik en niet tot de conclusie ‘dit datacenter op deze locatie is niet haalbaar’.
De overheid heeft geen beleidskader voor de WUE, de Water Usage Efficiency en kan een verlaging van het watergebruik dus niet afdwingen. Het drinkwaterbedrijf is verplicht om te leveren aan iedereen die dat vraagt.
Waterschaarste blokkeert datacenters
In onze buurlanden is waterschaarste al een reden geweest om de bouw van datacenters te blokkeren. In Farciennes in Wallonië kan de rivier de Sambre het water niet leveren. In de Duitse deelstaat Brandenburg zijn er geen grote rivieren en daalt het grondwaterpeil al zorgelijk snel.
Nederland heeft de Rijn die overal de rivieren en kanalen vult. Maar die vanzelfsprekendheid is er niet meer. De droge zomer van 2026 heeft gezorgd voor grote problemen in de landbouw en de binnenscheepvaart. Het is noodzakelijk om anders te gaan denken over de waterhuishouding.
Misschien is er ook een nieuw beleidskader wenselijk over datacenters en hun waterverbruik.
Veel verschillende overheden
De regie over water zit verspreid over veel verschillende organisaties. Het landelijke beleid komt van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Ruimtelijke ordening zit bij gemeenten en provincies. De drinkwaterbedrijven en de milieudienst vallen onder de gemeenten en provincie. De waterschappen zijn een zelfstandige democratisch gekozen laag.
Beleid rond datacenters en water gaat dus ook door alle bestuurslagen heen. Dan is de vraag: wie beslist er over de watervergunning van datacenters?
En er als er weer zo’n droge zomer is, kunnen we dan de koeling van datacenters stilleggen om te zorgen dat huishoudens nog drinkwater hebben? Maar als er datacenters uitvallen, wat betekent dat voor de digitale samenleving?
Overheden in de watersector hebben kennis nodig over datacenters. Stratix kan overheden helpen de vragen te stellen en de antwoorden te vinden.
We kennen de technologie en de omvang van de datacenterbranche. We hebben de provincies Noord-Holland en Flevoland eerder al geadviseerd over hun vestigingsbeleid. Momenteel adviseren we de provincie Zuid-Holland over hun datacenterstrategie.
We zijn gewend om trends en scenario’s te vertalen naar concrete aanbevelingen. Benieuwd naar hoe Stratix kan helpen uw beleid vorm te geven? Neem voor een gesprek contact op met een van onze adviseurs.
